Fokken

Fok- en stamboek reglement

Het fokdoel

De instandhouding van een levensvatbare, gezonde en zuivere Nederlandse landgeitpopulatie, vrij van erfelijke gebreken, op basis van de historische variatie.

De fokker

De fokker is lid van de L.F.N.L. Er wordt gefokt conform het Fok- en Stamboek reglement.

De fokker streeft ernaar alleen te fokken met goedgekeurde dieren. De fokker maakt hiertoe gebruik van:

  • goedgekeurde geiten, opgenomen in het stamboek
  • goedgekeurde bokken, opgenomen op de dekbokkenlijst

Op de fokker rust de verantwoordelijkheid te selecteren op kenmerken en eigenschappen behorend bij de oorspronkelijke Nederlandse landgeit. Dieren die kenmerken vertonen die niet overeenkomen met genoemd type, moeten uitgesloten worden van de fokkerij. De fokker mag niet fokken met een goedgekeurd dier, waarvan de fokker weet of behoort te weten dat deze een erfelijke afwijking heeft.

De Stamboekadministratie

De stamboekadministratie wordt centraal, onder controle en verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur bijgehouden. Het stamboekprogramma is zodanig ingericht dat de statusveranderingen/overgangen naar een ander boek zoveel mogelijk automatisch plaats vinden op basis van de ingevoerde gegevens van de fokker en de keuringsresultaten. Daarmee worden fouten door menselijk handelen of niet handelen zoveel mogelijk voorkomen. Alleen leden van de L.F.N.L. kunnen zowel dieren ter registratie, als mutaties aan de stamboekadministratie doorgeven. Leden zijn verplicht elke mutatie (als geboorte, dekking, dood, koop, verkoop, afvoer) naar waarheid binnen de daarvoor gestelde tijd, op de voorgeschreven wijze (formulieren/digitaal) aan de stamboekadministratie door te geven. Over niet correct aangeleverde mutaties wordt de afzender geïnformeerd. Het in 2009 in gebruik genomen elektronisch stamboekprogramma zal de papierstroom met betrekking tot de stamboekadministratie doen verminderen. Tot het moment waarop het elektronisch stamboekprogramma volledig geïmplementeerd is, kunnen nog mutaties/formulieren ten behoeve van de stamboekadministratie zowel digitaal als schriftelijk aangeleverd en verwerkt worden.

Dek- en Geboorte administratie

Dekkingen worden door de leden in het stamboekprogramma geregistreerd. Dekdata worden slechts vastgelegd als deze bekend zijn; bij inscharing wordt geen dekdatum genoteerd. Onder "opmerkingen" van de dekking in het elektronisch stamboekprogramma worden bijzonderheden vermeld.

Voor inschrijving van een lam in het Geboorteboek dient het lam binnen 30 dagen na de geboorte aangemeld te zijn bij de stamboekadministratie; de wijze van aanmelding is beschreven in de gebruikershandleiding behorend bij het elektronisch stamboekprogramma. De stamboekadministratie is verantwoordelijk voor het actueel houden van de gebruikershandleiding. Het dagelijks bestuur is bevoegd om verlenging van de aanmeldingstermijn te verlenen. Registratie van de lammeren vindt plaats met inachtneming van de Identificatie en Registratie (I&R) regelgeving van de overheid; met het identificatie nummer volgens I&R zijn de dieren ook binnen de stamboekadministratie bekend. Bij de geboren lammeren (levend en dood) worden in het elektronisch stamboekprogramma bij de diergegevens, onder "opmerkingen", afwijkingen vermeld. De eigenaar/fokker is verantwoordelijk voor de correcte inschrijving van het lam in het Geboorteboek.

Jaarlijks controleert de stamboekadministratie de gegevens van de in het betreffende jaar ingevoerde lammeren. Na controle en eventuele aanpassingen wordt een overzicht van de in het betreffende jaar aangemelde lammeren op de website van de vereniging gepubliceerd. Als de stamboekadministratie onrechtmatigheden signaleert bij aangemelde dekkingen en/of geboren lammeren, stelt deze onverwijld het dagelijks bestuur daarvan op de hoogte. Het dagelijks bestuur kan zelf of met behulp van de commissie fokbeleid nader onderzoek verrichten; eventueel DNA afstammingsonderzoek op kosten van ongelijk behoort tot de mogelijkheden, hiervoor zijn gelden begroot.

Leden die in het buitenland woonachtig zijn dienen zich te conformeren aan de in hun land gehanteerde regelgeving voor Identificatie en Registratie. Het in Nederland gevoerde stamboek van de Nederlandse landgeit zal te allen tijde deze identificatie volgen door het als zodanig te registreren.

De Keuringen en keurmeesters

Onder auspiciën van de L.F.N.L. worden keuringen georganiseerd voor Nederlandse landgeiten. Ieder lid van de L.F.N.L. kan om een keuring verzoeken. Een verzoek daartoe moet vóór 1 mei schriftelijk worden gedaan aan het dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur beslist zo spoedig mogelijk na de keurmeestersprevaluatie op advies van de keurmeesters of een dergelijk verzoek kan worden ingewilligd. De richtlijnen die gelden voor het organiseren van een keuring staan op de website van de vereniging.

Voor keuringen kunnen worden aangemeld:

  • bok- en geitlammeren die in het Geboorteboek zijn ingeschreven.
  • volwassen bokken en geiten die in het Geboorteboek, Registerboek of Stamboek zijn ingeschreven.
  • bokken, boklammeren, geiten, geitlammeren die volgens de stamboekadministratie tenminste 50 % Nederlandse landgeit zijn en in het Hulpboek (voorheen UBN boek) zijn ingeschreven.

Alle ter keuring aangeboden dieren moeten voorzien zijn van een door de overheid voorgeschreven identificatiekenmerk.

Beoordeling van de ter keuring aangeboden dieren geschiedt door keurmeesters die door de L.F.N.L. als zodanig zijn erkend en getoetst. De lijst met erkende keurmeesters wordt jaarlijks op de algemene ledenvergadering vastgesteld. Keuren van eigen dieren is niet toegestaan. De keurmeesters beoordelen het te keuren dier onder meer op exterieur, hoogtemaat, kleurslag, raszuiverheid, gezondheid en conditie, geheel in overeenstemming met de rasstandaard (bijlage). De keurmeesters leggen hun beoordeling vast op een gestandaardiseerd keuringsformulier; waargenomen afwijkingen worden op dit formulier vermeld. Een dier kan worden goedgekeurd of niet goedgekeurd.

De fokker ontvangt na verwerking van de keuringsgegevens een overzicht van het resultaat van het gekeurde dier. Een goedgekeurd dier heeft een op naam van de eigenaar gesteld stamboekcertificaat, ondertekend door de stamboekadministratie. Dit document is diergebonden en voldoet aan de Europese regelgeving (Beschikking stamboekcertificaten 90/258/EEG).

Een niet goedgekeurd dier mag opnieuw ter keuring worden aangeboden.

De stamboekadministratie beheert en controleert de keuringsuitslagen. De uitslagen worden op de website van de vereniging openbaar gemaakt.

De kosten voor een keuring worden vastgesteld door de algemene ledenvergadering.

Inschrijving in het Geboorteboek, Registerboek, Stamboek, Hulpboek en de Dekbokkenlijst

Binnen de L.F.N.L. zijn de volgende wijzen van registratie mogelijk:

Geboorteboek:

  • Lammeren die geboren zijn uit een register-/stamboekgeit en een op de Dekbokkenlijst voor het betreffende dekseizoen voorkomende bok, waarvan de geboortemelding bijtijds bij de stamboekadministratie aanwezig is. Te laat aangemelde lammeren worden niet opgenomen in het Geboorteboek maar in het Hulpboek.
  • Lammeren met meer dan 96% Nederlandse landgeit bloedvoering waarvan één van de ouders in het Hulpboek is opgenomen.

Registerboek:

Dieren die zijn ingeschreven in het Geboorteboek en die bij de lammerenkeuring zijn goedgekeurd.

Stamboek:

Volwassen dieren die in het Geboorteboek en/of Registerboek zijn ingeschreven en bij de stamboekkeuring zijn goedgekeurd.

Hulpboek:

Dieren die tenminste 50 % Nederlandse landgeit(NL) zijn en voor het overige landgeit** zijn. Registratie in dit boek is levenslang, registratie en gebruik van deze dieren kan inteelttechnisch van groot belang zijn.

**onder landgeit wordt verstaan het resultaat van: niet bekende landgeit ouder(s), te noemen LG; buitenlandse landrassen, landgeiten met ouder(s) die niet voldoen aan onderhavig fok- en stamboekreglement, te noemen LG. De huidige rascodes zijn NL, LG, NO (Noors) en GB (Brits). NL betekent in feite gefokt volgens het stamboek en LG gefokt buiten het stamboek.

Dekbokkenlijst:

Boklammeren en bokken die zijn ingeschreven in het Register-/Stamboek en als dekbok zijn goedgekeurd.

Goedkeuring:

Onder goedkeuring van volwassen dieren wordt verstaan het behalen van minimaal acht punten voor beenwerk, zeventig punten voor het totaal en het ontbreken van uitsluitingsfouten. Voor lammeren wordt onder goedkeuring verstaan het behalen van het predicaat goedgekeurd als resultaat van de beoordeling met het lammerenkeuringsformulier.

Lammeren:

Na inschrijving in de stamboekadministratie van een geboorte wordt automatisch gecontroleerd of de ouders van het aangegeven lam een register-/stamboekgeit en een op de Dekbokkenlijst van het betreffende seizoen voorkomende bok zijn. Op een leeftijd van minimaal drie maanden en maximaal dertien maanden kunnen zowel bok- als geitlammeren worden gekeurd. Bij goedkeuring volgt opname in het Registerboek en kan met deze lammeren worden gefokt.

Volwassen bokken en geiten:

Op een leeftijd van minimaal veertien maanden kan een als lam in het Geboorteboek opgenomen dier gekeurd worden voor opname in het Stamboek. Bij goedkeuring wordt het dier opgenomen en is het dier stamboekwaardig.

Dekbokken:

Toegelaten tot de Dekbokkenlijst zijn alle boklammeren die in het Registerboek zijn opgenomen voor zover die de leeftijd van veertien maanden nog niet bereikt hebben en verder de als dekbok goedgekeurde stamboekbokken. Goedgekeurde stamboekbokken mogen na keuringsdatum twee achtereenvolgende seizoenen (te weten tot 1 juli) voor de fokkerij worden gebruikt, waarna ze opnieuw ter keuring kunnen worden aangeboden. Jaarlijks, na het keuringsseizoen maakt de stamboekadministratie, na controle, de Dekbokkenlijst openbaar op de website van de vereniging.

Selectie en Inteeltbeperking

Streven is om de oorspronkelijke populatie te behouden en uit te breiden, om inteelt tegen te gaan en om de diversiteit van de verschillende verschijningsvormen binnen het ras te behouden. De stamboekadministratie houdt geautomatiseerd toezicht op – en controleert de dekstatus van de bokken die tot de dekbokkenlijst zijn toegelaten. De fokker ziet erop toe dat een dekbok geen geit dekt als er bloedverwantschap is in de directe lijn, dit is gelijk aan - of meer dan 50%.

Om zicht te kunnen houden op (erfelijke en/of aangeboren) afwijkingen vermeldt de fokker deze van een dier; de stamboekadministratie doet hiervan verslag aan het dagelijkse bestuur. Het bestuur kan dieren uitsluiten van de fokkerij als gebleken is dat zij gebreken vererven of als het vermoeden bestaat dat dieren gebreken zullen vererven. Van de Nederlandse landgeit zijn geen duidelijk omschreven of aantoonbare afwijkingen bekend. Ondanks de relatief hoge verwantschap, is er sprake van een geringe inteelttoename. Om deze inteelttoename zo beperkt mogelijk te houden, kan bij ongewenste inteeltsituaties een bok van de Dekbokkenlijst worden verwijderd.

Commissie fokbeleid

De commissie fokbeleid bestaat uit drie of meer door het bestuur aangezochte leden. Het takenpakket bestaat uit het zelfstandig, of op verzoek, verstrekken van foktechnische adviezen aan het bestuur en op foktechnisch gebied die maatregelen voor te stellen die van belang zijn voor het voortbestaan van de Nederlandse landgeit. De commissie fokbeleid overlegt minimaal twee keer per jaar en dient een jaarplan in bij het dagelijks bestuur.

Slotbepalingen

Het dagelijks bestuur is gerechtigd ontheffing te verlenen van een of meerdere regels van dit reglement na de werkgroep fokbeleid gehoord te hebben. Het dagelijks bestuur houdt zich het recht voor aanpassingen aan te brengen in het Fok- en Stamboekreglement indien landelijke regelgeving dit noodzakelijk maakt.

Dit reglement vervangt het vorige reglement en treedt in werking op het moment waarop het is vastgesteld.

Vastgesteld op de algemene ledenvergadering te Oldebroek,

d.d. 19 november 2011

J.F. Tigchelaar, voorzitter

F.S.E. Cremers, secretaris