Verzorging

Wel of niet giftig?

Veel geitenhouders met een tuin gooien het beste geitenvoer weg. Snoeihout van wilgen, berketakken, braamstruiken en frambozenstengels gaan aan de neus van de geiten voorbij. Vaak uit onwetendheid of angst voor vergiftigingen. Met enige kennis van zaken heeft u een uitstekende voedingsbron erbij.

Geiten zijn van nature geen grazers maar knabbelaars. Struinend door het struikgewas nemen ze hier en daar een paar hapjes en lopen weer verder. Geiten zoeken variatie. Ze knabbelen aan van alles: boombast, bladeren en bladknoppen van bomen en struiken, bloemen en bloemknoppen, gras en kruiden. Vele geitenhouders hebben dit wel eens na een rondgang van een uitgebroken geit door de tuin zelf kunnen waarnemen. Boombast, bladeren en diverse kruiden bevatten veel waardevolle mineralen en vitamines. Een weiland als een biljartlaken is eigenlijk niets voor een geit.

Helaas gaat het soms mis en ontstaan er vergiftigingen. Dit hangt niet alleen van het soort gewas af. Ook de gesteldheid van de geit, het wel of niet beschikbaar zijn van alternatieven en de hoeveelheden die worden ingenomen spelen een rol. In diverse natuurterreinen waarin geiten grazen staan gewassen die als giftig bekend staan, zoals Vogelkers, Berenklauw en Jacobskruiskruid. Toch eten de geiten hiervan en roeien deze soorten zelfs uit zonder merkbare schade aan hun gezondheid.

Zo bevat Jacobskruiskruid Pyrrolizidine Alkaloïden. Deze stof tast de lever aan. Geiten kunnen de gifstoffen tot op zekere hoogte afbreken en zijn daardoor minder gevoelig dan bijvoorbeeld paarden. Volgens de huidige inzichten kunnen geiten een geaccumuleerde hoeveelheid Jacobskruiskruid van ongeveer tweemaal het lichaamsgewicht verdragen. Bij sectie op een landgeit bok die gestorven was in een natuurgebied met veel Jacobskruiskruid bleek dat er niets aan de lever mankeerde. Eén geval zegt natuurlijk weinig. Men moet voorzichtig zijn met Jacobskruiskruid maar men hoeft niet panisch te doen over een paar plantjes in de wei.

Een ander geval is van een houdster die na de dood van één van haar geiten achteraf met hulp van de dierenarts de oorzaak kon reconstrueren. Iedere dag liet zij haar geiten vanuit de stal langs een muur met klimop (hedera) naar de wei lopen. Ongetwijfeld namen ze in het voorbijgaan een paar hapjes van deze giftige plant. Het ging steeds goed totdat de geiten een keer langer bij de muur bleven staan en meer konden eten. Eén van de geiten at te veel en werd daar dodelijk ziek van.

Hieronder staat een overzicht van veel voorkomende bomen, struiken en planten en of ze wel of niet giftig zijn:

Goed:

  • Wilg
  • Berk
  • Appel
  • Peer
  • Braam
  • Framboos
  • Rozenbottel
  • Brandnetel
  • Distel

Niet goed als er te veel van wordt gegeten:

  • Eik
  • Eikels
  • Vogelkers
  • Beuk
  • Vuilboom (sporkehout)

Iets giftig (gevaarlijk in grotere hoeveelheden):

  • Liguster
  • Boerenwormkruid
  • Hondspeterselie
  • Boterbloem
  • Jacobskruiskruid
  • Berenklauw
  • Groene eikels

Giftig:

  • Rhodondendron
  • Prunus: pruim, kers, laurierkers
  • Buxus
  • Taxus
  • Gouden regen
  • Klimop (hedera)
  • Monnikskap
  • Vingerhoedskruid
  • Adelaarsvaren
  • Rabarber
  • Diverse bolgewassen: amaryllus, sneeuwklok, narcis, hyacinth, lelietje van dalen, iris, gladiool, crocus
  • Uitlopers van aardappelen